Öğretim ve danışmanlık

Bonsai, bir ağacın yıllar içinde nasıl biçim aldığını yakından izlemeye dayanan yavaş bir uğraştır. Bu ağaç moyogi, yani “serbest dik” stilde: gövde dipten tepeye doğru düzensiz ama dengeli kıvrımlarla yükselir, tepe noktası ise köküyle aşağı yukarı aynı dikey çizgide kalır. Amaç, rüzgârın ve zamanın doğada ağaca verdiği biçimi küçük ölçekte yeniden kurmaktır.

Tür, Çin karaağacı (Ulmus parvifolia). Anavatanı Çin, Kore ve Japonya. Yaprakları küçük, parlak koyu yeşil ve kenarları ince dişlidir; sonbaharda sarıya, yer yer mora ve kırmızıya döner. İklime göre kışın yapraklarını döker ya da bir kısmını taşır. Gövde kabuğu yaşlandıkça yer yer pul pul dökülür ve altından açık renkli kabuk görünür; türe İngilizcede “lacebark”, yani dantel kabuklu karaağaç denmesi bundandır. Çiçekleri küçük ve göze çarpmazdır; çoğu karaağaçtan farklı olarak yaz sonunda açar. Hem soğuğa hem sıcağa geniş bir aralıkta dayanır ve budamaya iyi yanıt verir. Bu yüzden bonsaide en sık kullanılan türlerden biridir.

Bu ağaç 2012’den beri benimle. Fotoğraf, Mayıs 2022’de bahar sürgünleri tam açmışken çekildi. Kesin yaşını bilmiyorum; bu tür S gövdeli karaağaçlar genellikle 5–10 yaşındayken satışa çıkar. Gövde kalınlığı da düşünülünce bugün 20–25 yaşında olduğunu tahmin ediyorum.